برنامه راهبردی دانشگاه علامه طباطبائی در افق ۱۴۰۵-۱۴۰۱
مقدمه
تعیین جهت راهبردی دانشگاه با توجه به اسنادفرادستی توسط مدیران با مشارکت کارشناسان و اعضای هیئت علمی گروه های آموزشی، بهبود و تحول در اهداف، برنامه ها و پایش و ارزشیابی مداوم آنها از جمله وظایف مهم مسئولین دانشگاه می باشد. در عصری که مدیران با چالش های جدیدی چون تغییرات و فرصت های زودگذر ، عدم قطعیت و بی نظمی مواجهند، داشتن رویکردی راهبردی می تواند مدیران دانشگاه را در تمرکز بر افقهای دور دست، شناسایی فرصتها و مزیت ها در محیط و انسجام بخشی فعالیتهای دانشگاه در مسیر روشن اهداف جمعی یاری رساند و برنامه ریزی راهبردی الگویی است برای شناخت و حل مهمترین مسائل مبتلا به کشور، شناسایی نقاط قوت و ضعف و استفاده بهینه از فرصتها و موقعیتها و تسلط بر تهدیدهایی که موجودیت دانشگاه را به خطر میاندازند. بنابر این داشتن تفکر راهبردی و ابزارهای مدیریت راهبردی در بستر آن ، منجر به ایجاد راهبردهایی اثر بخش می شود. میتوان گفت محصول برنامهریزی راهبردی، برنامهای راهگشا و آیندهنگر و متحولساز است که باید دانشگاه را در بستر شکار فرصت ها قرار داده و موجبات برتری و تعالی دانشگاه را فراهم سازد. بنابراین اقدام برای تدوین برنامه ریزی راهبردی شرایطی را فراهم می سازد که دانشگاه می توا ند در جهت افزایش اعتبار، رشد و بالندگی دراز مدت خود از یک سو و کاهش مخاطرات و تهدیدات محیطی از سوی دیگر، اهتمام ورزد.
دانشگاه علامه طباطبائی با اقتباس از اسناد بالا دستی همچون سند چشم انداز بیست ساله، نقشه جامع علمی کشور و برنامه پنج ساله، اقدام به تدوین برنامه های راهبردی کرده تا ضمن ارتقاء دانشگاه در تمامی زمینه ها و در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی، گامی موثر در دستیابی به اهداف اسناد بالادستی قدم بردارد. تدوین برنامه راهبردی و مشخص شدن برنامه های اجرایی در دانشگاه علامه طباطبائی، در پی الزامات قانونی و درخواست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در دستور کار قرار گرفته است. برخی از مهمترین الزامات قانونی موید تدوین برنامه راهبردی برای دانشگاه عبارتند از:
الف- سند چشم انداز1404 ایران
بررسی مفاد سند چشم انداز نشان می دهد که در این سند برای جامعه ایرانی در افق چشم انداز هشت ویژگی در نظر گرفته شده است. از هشت ویژگی مذکور، دو ویژگی در ارتباط با بخش آموزش عالی می باشد. این ویژگی های قابل طبقه بندی تحت عنوان «اهداف آرمانی»هستند که عبارت اند از:
- توسعه یافته، برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فناوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی و سرمایه اجتماعی در تولید ملی
- کسب جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیایی جنوب غربی(شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه وکشورهای همسایه) با تأکید بر جنبش نرم افزاری تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقای نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل.
ب- سیاستهای برنامه 5 ساله توسعه کشور
- افزایش سهم بودجه تحقیق و توسعه
- افزایش سهم دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی
- دستیابی به جایگاه اول علمی و فناوری در منطقه و تثبیت آن در برنامه پنجم
- ارتباط موثر بین دانشگاهها و مراکز پژوهشی با صنعت و بخشهای مربوط به جامعه
- مشارکت بخش غیردولتی در تولید علم و فناوری
- دستیابی به فناوری پیشرفته مورد نیاز
- تحول و ارتقا علوم انسانی
- گسترش حمایت مادی و معنوی از نخبگان و نوآوران علمی و فناوری
ج- نقشه جامع علمی کشور
- مجموعه ای جامع و هماهنگ و پویا و آینده نگر شامل مبانی، اهداف، سیاست ها، راهبردها، ساختارها و الزامات تحول راهبردی علم و فناوری مبتنی بر ارزش های اسلامی برای دستیابی به اهداف چشم انداز بیست ساله کشور برای اهتمام و جدیت در مسیر پیشرفت علمی کشور.
- همکاری مراکز علمی، نوآوری و ارتباط با صنعت
- پیشگام بودن و تشخیص نیازها و الویت های علمی کشور
- تولید علوم انسانی بومی و تقویت باور و عزم ملی
- گسترش فرهنگ اسلامی از طریق پذیرش دانشجوی خارجی
- ایجاد محیطی مساعد برای رشد فضایل اخلاقی در جامعه
- ارائه آموزش ها و انجام پژوهش های گوناگون(تلفیق آموزش و پژوهش)
- ایجاد و احیای فرهنگ تمدن اسلامی- ایرانی
- حضور سازنده، فعال و پیشرو در میان ملت ها
- کسب آمادگی برای برقراری عدالت ، معنویت و عقلانیت
- برخورداری از دانش آموختگان صالح، فرهیخته، سالم و تربیت یافته در مکتب اسلام و انقلاب
ماموریت دانشگاه علامه طباطبائی
در حال حاضر، دانشگاه علامه طباطبائی با بیش از نیم قرن افتخار و مزین به نام اندیشمند شهیر جهان اسلام، بزرگترین دانشگاه تخصصی علوم انسانی و پیشرو در دستیابی به توسعه دانش و پرورش دانش آموختگان متخصص در کشور و با بهرهمندی از توانمندی و شایستگیهای گرانسنگ دانشمندان ممتاز (اعضای هیئت علمی) خود، منشأ خدمات ارزشمندی به جامعه بوده و با بهره گیری از فناوری های نوین در تولید علم و ارایه ی محتوای آموزشی به متقاضیان آموزش عالی(در هر سه مقطع تحصیلی) در سطح ملی و منطقه ای فعالیت نموده و در جهت جذب و پرورش نیروی انسانی متعهد و متخصص در چارچوب ارزش های حاکم بر جامعه ، ارائه خدمات مشاوره ای به موسسات، نهادهای عمومی و بخش های مختلف در کشور تلاش می نماید.
ارزش های محوری
دانشگاه علامه طباطبائی، برنامه راهبردی را براساس ارزش های فرهنگی؛ اسلامی؛ تخصصی وحرفه ای زیر مد نظر قرارداده است:
- تولید محتوای تخصصی مبتنی برمبانی انسان شناسی، هستی شناسی، ارزش شناسی، روش شناسی و معرفت شناسی اسلامی
- آموزش، پژوهش و پرورش مبتنی بر فرهنگ اسلامی
- گفتمان تمدن نوین اسلامی- ایرانی
- تاکید بر نواوری و خلاقیت، بومی نگری و اخلاق مداری
- جلب مشارکت و تعامل فعال صاحب نظران
- خلق ارزش در خدمات علمی، پژوهشی و مشاوره ای
- تاکید بر سبک مدیریت جهادی و الگوی قرارگاهی
چشم انداز
" دستیابی به مرجعیت در علوم انسانی و تحول آن با تکیه بر سرمایه های فکری در چارچوب تعالیم الهی."
توصیف و ویژگیهای چشم انداز دانشگاه:
دانشگاه علامه طباطبایی در افق 1405 دانشگاهی الهام بخش ، پویا و تخصصی است وبا تکیه بر سرمایه های انسانی خود و همچنین سرمایه های معرفتی مبتنی بر مکتب اسلام و با استفاده از ظرفیت های داخلی و بین المللی در راستای تحول در علوم انسانی به دنبال اعتلای منزلت علوم انسانی و پرورش انسان های مومن ، عاقل و تحول آفرین وایفای نقش در امور اجتماعی است . به عنوان بزرگترین دانشگاه تخصصی در حوزه علوم انسانی با تکیه بر فرهنگ و تمدن ایرانی و بهره گیری از آموزه های اسلامی و فرهنگ انقلابی تلاش می کند با محور قرار دادن موضوع تحول در علوم انسانی زمینه ارتقاء سطح ارزش گذاری اجتماعی به علوم انسانی را فراهم کرده وبا نقش آفرینی در کمک به تصمیم سازی در حاکمیت وکمک به حل چالش ها ومشکلات اجتماعی ازتمام ظرفیت های درون سازمانی و برون سازمانی خود برای پرورش نیروهای متدین ومتخصص با گسترش دامنه فعالیت های آموزشی وپژوهشی خود ، فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران ، بتواند مرجعیت در علوم انسانی را درسطح ملی ، منطقه ای وبین المللی محقق سازد .
اهداف کلان دانشگاه
- معرفت آفرینی و توسعه علم نافع در علوم انسانی و ارتقاء منزلت آن در کشور
- ارتقاء جایگاه دانشگاه و برندسازی فعالیت های آموزشی و پژوهشی
- غنی سازی دانش از طریق انجام پژوهش های بنیادی،کاربردی، بومی و نظریه پردازی
- گسترش فرهنگ اسلامی در دانشگاه، اعتلای فرهنگ عمومی و فراهم کردن زمینه های رشد تمامیت شخصیت دانشجویان
- نقش آفرینی در عرصه بین الملل، ایجاد و تحکیم روابط علمی و فرهنگی با دیگر کشورها به ویژه کشورهای اسلامی و همسایه
- تامین نظام مالی پایدار و کاهش هزینه ها
- تقویت ارتباط با جامعه، کمک به حل چالش ها و مسائل کشور (از طریق ارائه خدمات تخصصی، پروژه، مراکز رشد و کار آفرینی، شرکای نهادی و ...)
- تعالی و ارتقا کیفیت آموزشی در حوزه علوم انسانی